limithara tsa pHlelimithara tsa motlakaseke disebediswa tsa tlhahlobo tse sebediswang haholo dipatlisisong tsa mahlale, tlhokomelong ya tikoloho, le ditshebetsong tsa tlhahiso ya diindasteri. Tshebetso ya tsona e nepahetseng le netefatso ya metrological di itshetlehile haholo hodima ditharollo tsa ditshupiso tse sebediswang. Boleng ba pH le ho tsamaisa motlakase ha ditharollo tsena di susumetswa haholo ke diphetoho tsa mocheso. Ha mocheso o fetoha, diparamitha ka bobedi di bontsha dikarabelo tse fapaneng, tse ka amang ho nepahala ha tekanyo. Nakong ya netefatso ya metrological, ho hlokometswe hore tshebediso e sa lokelang ya di-conpensator tsa mocheso disebedisweng tsena e lebisa ho diphetohong tse kgolo diphethong tsa tekanyo. Ho feta moo, basebedisi ba bang ha ba utlwisise melaomotheo ya motheo ya puseletso ya mocheso kapa ba hloleha ho lemoha dipharologanyo pakeng tsa pH le dimithara tsa conductivity, e leng se fellang ka tshebediso e fosahetseng le data e sa tshepahaleng. Ka hona, kutlwisiso e hlakileng ya melaomotheo le dipharologanyo pakeng tsa mekgwa ya puseletso ya mocheso ya disebediswa tsena tse pedi ke ya bohlokwa bakeng sa ho netefatsa ho nepahala ha tekanyo.
I. Melao-motheo le Mesebetsi ea Li-Compensator tsa Thempereichara
1. Puseletso ea mocheso ho li-pH metres
Ha ho lekanngoa le ho sebediswa ka tsela e sebetsang ha dimithara tsa pH, ditekanyo tse sa nepahalang hangata di hlaha ka lebaka la tshebediso e sa lokelang ya sehlahiswa sa mocheso. Mosebetsi wa mantlha wa sehlahiswa sa mocheso sa mithara ya pH ke ho fetola coefficient ya karabelo ya electrode ho ya ka equation ya Nernst, ho nolofalletsa ho fumana pH ya tharollo ka nepo mochesong wa hajwale.
Phapang e ka bang teng (ho mV) e hlahiswang ke sistimi ya electrode e lekanyang e dula e tsitsitse ho sa tsotelehe mocheso; leha ho le jwalo, kutlwisiso ya karabelo ya pH—ke hore, phetoho ya motlakase ka yuniti pH—e fapana ho ya ka mocheso. Equation ya Nernst e hlalosa kamano ena, e bontshang hore moedi wa kgopolo-taba wa karabelo ya electrode o a eketseha ha mocheso o ntse o phahama. Ha motjhini o tlatsang mocheso o kentswe tshebetsong, sesebediswa se fetola ntlha ya phetoho ka ho ya ka moo ho lokelang, ho netefatsa hore boleng ba pH bo bontshitsweng bo tsamaellana le mocheso wa nnete wa tharollo. Ntle le puseletso e nepahetseng ya mocheso, pH e lekantsweng e tla bontsha mocheso o lekantsweng ho ena le mocheso wa sampole, e leng se lebisang diphosong. Kahoo, puseletso ya mocheso e dumella ditekanyo tse tshepahalang tsa pH maemong a fapaneng a mocheso.
2. Puseletso ea Mocheso ho Limithara tsa Motlakase
Ho tsamaisa motlakase ho itshetlehile ka tekanyo ya ionization ya di-electrolyte le ho tsamaya ha di-ion ka hara tharollo, tseo ka bobedi di itshetlehileng ka mocheso. Ha mocheso o ntse o eketseha, ho tsamaya ha ionic ho a eketseha, e leng se fellang ka boleng bo hodimo ba ho tsamaisa motlakase; ka lehlakoreng le leng, dithempereichara tse tlase di fokotsa ho tsamaisa motlakase. Ka lebaka la ho itshetleha hona ho matla, papiso e tobileng ya ditekanyo tsa ho tsamaisa motlakase tse nkwang dithempereichareng tse fapaneng ha e na moelelo ntle le ho lekanngwa.
Ho netefatsa hore ho ka bapiswa, dipalo tsa ho tsamaisa motlakase hangata di lebiswa mochesong o tlwaelehileng—hangata 25 °C. Haeba sesebelisoa sa ho fokotsa mocheso se holofetse, sesebediswa se tlaleha ho tsamaisa motlakase mochesong wa tharollo ya sebele. Maemong a jwalo, ho lokela ho sebediswa tokiso ya letsoho ho sebediswa coefficient e loketseng ya mocheso (β) ho fetolela sephetho mochesong wa referense. Leha ho le jwalo, ha sesebelisoa sa ho fokotsa mocheso se butswe, sesebediswa se etsa phetoho ena ka boiketsetso ho latela coefficient ya mocheso e hlalositsweng esale pele kapa e ka fetolwang ke mosebedisi. Sena se nolofalletsa ho bapisa ka ho tswelang pele ho pholletsa le disampole mme se tshehetsa ho latela maemo a taolo a ikgethang a indasteri. Ka lebaka la bohlokwa ba yona, dimithara tsa sejwalejwale tsa ho tsamaisa motlakase di batla di kenyeletsa tshebetso ya puseletso ya mocheso, mme mekgwa ya netefatso ya metrological e lokela ho kenyeletsa tlhahlobo ya tšobotsi ena.
II. Mehopolo ea Ts'ebetso bakeng sa Limithara tsa pH le Conductivity tse nang le Puseletso ea Thempereichara
1. Tataiso ea ho Sebelisa Li-compensator tsa Mocheso oa Methara ea pH
Kaha lets'oao la mV le lekantsoeng ha le fapane ho latela mocheso, karolo ea sesebelisoa sa ho fokotsa mocheso ke ho fetola leralla (coefficient ea phetoho K) ea karabelo ea electrode ho lumellana le mocheso oa hona joale. Ka hona, ho bohlokoa ho netefatsa hore mocheso oa litharollo tsa buffer tse sebelisoang nakong ea tlhahlobo o lumellana le oa sampole e lekantsoeng, kapa hore puseletso e nepahetseng ea mocheso e sebelisoe. Ho hloleha ho etsa joalo ho ka fella ka liphoso tse hlophisitsoeng, haholo-holo ha ho lekanyetsoa lisampole hole le mocheso oa tlhahlobo.
2. Tataiso ea ho Sebelisa Li-Compensator tsa Mocheso tsa Methara ea Khokahano
Koefficient ea tokiso ea mocheso (β) e bapala karolo ea bohlokoa ho fetoleng conductivity e lekantsoeng ho mocheso oa referense. Litharollo tse fapaneng li bontša boleng bo fapaneng ba β—mohlala, metsi a tlhaho hangata a na le β ea hoo e ka bang 2.0–2.5 %/°C, ha li-acid kapa metheo e matla e ka fapana haholo. Lisebelisoa tse nang le li-coefficient tsa tokiso tse tsitsitseng (mohlala, 2.0 %/°C) li ka hlahisa liphoso ha li lekanya litharollo tse seng tsa maemo. Bakeng sa lits'ebetso tse nepahetseng haholo, haeba koefficient e hahiloeng kahare e ke ke ea fetoloa ho lekana le β ea 'nete ea tharollo, ho khothalletsoa ho tima mosebetsi oa puseletso ea mocheso. Ho e-na le hoo, lekanya mocheso oa tharollo ka nepo 'me u etse tokiso ka letsoho, kapa u boloke sampole ho 25 °C hantle nakong ea tekanyo ho felisa tlhoko ea puseletso.
III. Mekhoa e Potlakileng ea Tlhahlobo ea ho Khetholla Liphoso ho Li-Compensator tsa Thempereichara
1. Mokhoa oa ho Hlahloba ka Potlako bakeng sa Bafani ba Mocheso ba Methara ea pH
Taba ea pele, lekanya mithara ea pH u sebelisa litharollo tse peli tse tloaelehileng tsa buffer ho theha leralla le nepahetseng. Ebe u lekanya tharollo ea boraro e tloaelehileng e netefalitsoeng tlas'a maemo a lefelletsoeng (ka puseletso ea mocheso e lumelletsoeng). Bapisa ho baloa ho fumanoeng le boleng ba pH bo lebelletsoeng mochesong oa 'nete oa tharollo, joalo ka ha ho boletsoe "Molao oa Netefatso bakeng sa Methara ea pH." Haeba ho kheloha ho feta phoso e kholo e lumelletsoeng bakeng sa sehlopha sa ho nepahala ha sesebelisoa, mofetoleli oa mocheso o ka 'na oa se sebetse hantle 'me o hloka tlhahlobo ea litsebi.
2. Mokhoa oa Tlhahlobo e Potlakileng bakeng sa Li-Compensator tsa Mocheso oa Methara ea Khokahano
Lekanya ho khanna le mocheso oa tharollo e tsitsitseng u sebelisa metara ea ho khanna ka puseletso ea mocheso e buletsoeng. Rekota boleng ba ho khanna bo buelletsoeng bo bontšitsoeng. Ka mor'a moo, tima sesebelisoa sa ho futhumatsa mocheso 'me u rekotole ho khanna ho sa tsoakoang mochesong oa sebele. U sebelisa coefficient ea mocheso e tsejoang ea tharollo, bala ho khanna ho lebelletsoeng mochesong oa referense (25 °C). Bapisa boleng bo baliloeng le 'malo o buelletsoeng oa sesebelisoa. Phapang e kholo e bontša phoso e ka bang teng ho algorithm ea puseletso ea mocheso kapa sensor, e leng se hlokang netefatso e eketsehileng ke laboratori e netefalitsoeng ea metrology.
Qetellong, mesebetsi ea puseletso ea mocheso ho li-pH metres le li-conductivity metres e sebeletsa merero e fapaneng ka ho feletseng. Ho li-pH metres, puseletso e fetola kutloisiso ea karabelo ea electrode ho bonahatsa litlamorao tsa mocheso oa nako ea sebele ho latela equation ea Nernst. Ho li-conductivity metres, puseletso e etsa hore lipalo li be mochesong oa litšupiso ho nolofalletsa papiso ea sampole e tšekaletseng. Ho ferekanya mekhoa ena ho ka lebisa litlhalosong tse fosahetseng le boleng ba data bo senyehileng. Kutloisiso e felletseng ea melao-motheo ea tsona e netefatsa litekanyo tse nepahetseng le tse tšepahalang. Ho feta moo, mekhoa ea tlhahlobo e hlalositsoeng kaholimo e lumella basebelisi ho etsa liteko tsa pele tsa ts'ebetso ea compensator. Haeba ho ka fumanoa lintho tse sa tloaelehang, ho romelloa sesebelisoa kapele bakeng sa netefatso ea semmuso ea metrological ho eletsoa ka matla.
Nako ea poso: Tshitwe-10-2025














